Yaklaşık Maliyet Nedir, Nasıl Hazırlanır?

Yaklaşık Maliyet Nedir ve Nasıl Hazırlanır?

Yaklaşık maliyet, kamu yapım ihalelerinde ihale konusu işin öngörülen bedelinin; proje, metraj, birim fiyat, rayiç, analiz ve piyasa araştırmaları kullanılarak idare tarafından hesaplanmasıdır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği kapsamında yaklaşık maliyet KDV hariç hazırlanır ve hesaplamanın dayanakları yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

Ancak yaklaşık maliyet yalnızca;

“Bu bina yaklaşık 100 milyon liraya çıkar.”

şeklinde yapılan genel bir tahmin değildir.

Profesyonel bir yaklaşık maliyet çalışmasında;

• Projeler
• Arazi ve zemin bilgileri
• Mahal listeleri
• Metrajlar
• İş kalemleri
• Kamu birim fiyatları
• Rayiçler
• Özel poz analizleri
• Piyasa fiyatları
• Nakliye
• İşçilik
• Makine ve ekipman
• Yüklenici kârı ve genel gider

birlikte değerlendirilir.

Özellikle yapım ihalelerinde yaklaşık maliyet; sınır değer hesabından aşırı düşük teklif değerlendirmesine kadar birçok ihale hesabının temel verilerinden biridir.

KAMA Mühendislik Mimarlık İnşaat Taahhüt olarak bu rehberde yaklaşık maliyetin yalnızca mevzuattaki tanımını değil, bir yapım işinin yaklaşık maliyetinin teknik olarak nasıl oluşturulduğunu adım adım açıklıyoruz.

Güncelleme tarihi: 30 Ekim 2026

Yaklaşık Maliyet Nedir? Kısa Cevap

Yaklaşık maliyet; ihale yapılmadan önce idare tarafından işin miktarları ve fiyatları araştırılarak hesaplanan, KDV hariç ihale konusu işin öngörülen bedelidir.

Yapım işlerinde temel mantık şöyledir:

Metraj × Kâr ve genel gider hariç birim fiyat = İmalat maliyeti

Bütün imalatların maliyetleri toplanır.

Daha sonra mevzuata göre bu tutara %25 yüklenici kârı ve genel gider karşılığı eklenerek yaklaşık maliyet oluşturulur.

Basitleştirilmiş formül:

Yaklaşık Maliyet = Σ (Miktar × Kâr ve Genel Gider Hariç Birim Fiyat) × 1,25

Sonuç KDV hariçtir.

Yaklaşık Maliyeti Kim Hazırlar?

Yaklaşık maliyetin esas olarak ihaleyi gerçekleştirecek idare tarafından hazırlanması gerekir.

Ancak işin özelliği nedeniyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlanmasının gerekli olduğu durumlarda yaklaşık maliyetin de bu kapsamda hazırlatılması mümkündür.

Dolayısıyla resmi yaklaşık maliyeti belirleyen taraf yüklenici veya ihaleye katılacak firma değildir.

Yükleniciler kendi maliyet çalışmalarını ve yaklaşık maliyet tahminlerini hazırlayabilir; ancak bunlar idarenin resmi yaklaşık maliyeti değildir.

Yaklaşık Maliyet Neden Önemlidir?

Yaklaşık maliyet yalnızca idarenin bütçe çalışması değildir.

İhale sürecindeki birçok değerlendirmeyi etkileyebilir.

Örneğin yaklaşık maliyet;

• İhalenin mali büyüklüğünü gösterir.
• Sınır değer hesabında kullanılır.
• Aşırı düşük teklif değerlendirmesini etkiler.
• Tekliflerin piyasa seviyesinin değerlendirilmesine yardımcı olur.
• İhalenin yaklaşık ekonomik büyüklüğünü gösterir.
• Bütçe ve ödenek planlamasında önem taşır.
• Bazı yeterlik ve ihale düzenlemelerinin uygulanmasında etkili olabilir.

Bu nedenle yaklaşık maliyetin yanlış hazırlanması yalnızca bütçeyi değil, ihale değerlendirme sürecini de etkileyebilir.

Yaklaşık Maliyet Nasıl Hazırlanır?

Yapım işi yaklaşık maliyetinin hazırlanmasını temel olarak şu sırayla düşünebiliriz:

1. Proje ve saha bilgileri hazırlanır.
2. Mahal listeleri oluşturulur.
3. Metrajlar çıkarılır.
4. İş kalemleri belirlenir.
5. Pozlar ve birim fiyatlar belirlenir.
6. Özel imalatlar için analiz hazırlanır.
7. Piyasa araştırması yapılır.
8. İnşaat, mekanik, elektrik ve diğer işler hesaplanır.
9. İş grupları icmal edilir.
10. Kâr ve genel gider hariç toplam maliyet bulunur.
11. %25 yüklenici kârı ve genel gider eklenir.
12. KDV hariç yaklaşık maliyet oluşturulur.
13. Gerekiyorsa yaklaşık maliyet güncellenir.

Şimdi bu aşamaları ayrıntılı inceleyelim.

1. Arazi ve Zemin Etüdü Yapılır

Yaklaşık maliyet hesabının sağlıklı olması için öncelikle yapının gerçekleştirileceği alanın şartlarının bilinmesi gerekir.

Özellikle;

• Zemin özellikleri
• Kazı derinliği
• Dolgu ihtiyacı
• Yeraltı suyu
• Temel sistemi
• İksa ihtiyacı
• Saha ulaşımı

gibi faktörler maliyeti ciddi şekilde etkileyebilir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınacak uygulama projeli işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılması zorunluluğu düzenlenmiştir.

Örneğin aynı büyüklükte iki bina düşünelim.

Birincisi sağlam zemine oturuyor.

İkincisinde ise;

kazık temel,

iksa,

zemin iyileştirme

gerekiyor.

İki binanın mimari alanı aynı olsa bile yaklaşık maliyetleri önemli ölçüde farklı olabilir.

2. Projeler Hazırlanır

Yaklaşık maliyetin temel kaynaklarından biri projedir.

Yapının niteliğine göre;

• Mimari proje
• Statik proje
• Mekanik proje
• Elektrik proje
• Altyapı projeleri
• Yangın projeleri
• Peyzaj
• Yol ve çevre düzenleme projeleri

incelenir.

Bina işlerinde esas olarak uygulama projesine dayalı hesaplama yapılması gerekir.

Uygulama projesi yapılabilen diğer yapım işlerinde de yaklaşık maliyet bu projeler üzerinden hazırlanır; mevzuatta belirlenen istisnai durumlarda kesin veya ön proje üzerinden çalışılabilir.

3. Mahal Listesi Hazırlanır

Mahal listesi, hangi imalatın yapının hangi bölümünde yapılacağını gösteren önemli belgelerden biridir.

Örneğin;

Zemin kat ofis:

60×120 porselen seramik

Asma tavan

Silikonlu iç cephe boyası

gibi tanımlamalar yapılabilir.

Başka bir mahalde ise tamamen farklı malzemeler bulunabilir.

Mahal listesi olmadan yalnızca mimari plana bakarak yaklaşık maliyet oluşturmak birçok ince yapı imalatının gözden kaçmasına neden olabilir.

Yönetmelik de yaklaşık maliyet hesabında projelere dayalı mahal listelerinin hazırlanmasını öngörmektedir.

4. Metraj Hazırlanır

Metraj, projede yapılacak imalat miktarlarının hesaplanmasıdır.

Yaklaşık maliyet hesabının en kritik aşamalarından biridir.

Örneğin;

Beton: 2.850 m³

Betonarme demiri: 415 ton

Kalıp: 17.200 m²

Duvar: 6.450 m²

Sıva: 11.800 m²

Seramik: 4.250 m²

Boya: 18.600 m²

Temiz su borusu: 2.200 metre

Elektrik kablosu: 28.000 metre

gibi miktarlar belirlenebilir.

Yaklaşık maliyet hesabında projeye ve mahal listesine göre hangi imalatın nerede ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla metraj listeleri hazırlanır.

Metraj Neden Yaklaşık Maliyetin Temelidir?

Çünkü birim fiyatınız tamamen doğru olsa bile miktarınız yanlışsa yaklaşık maliyetiniz de yanlış olur.

Örneğin gerçek beton miktarı:

3.000 m³

iken metrajda:

2.500 m³

hesaplanmışsa, 500 m³ beton ve buna bağlı diğer imalatlar yaklaşık maliyet dışında kalabilir.

Bu nedenle iyi yaklaşık maliyet yalnızca doğru fiyat değil;

doğru miktar × doğru fiyat

demektir.

5. İş Kalemleri Belirlenir

Metrajdan sonra her imalat ilgili iş kalemine dönüştürülür.

Örneğin;

• Hafriyat
• Dolgu
• Grobeton
• Betonarme beton
• Betonarme çeliği
• Kalıp
• Duvar
• Sıva
• Boya
• Seramik
• Çatı
• Mekanik tesisat
• Elektrik tesisatı

ayrı iş kalemleri halinde değerlendirilebilir.

Birim fiyatlı ihalelerde ayrıca iş kaleminin;

adı,

ölçü birimi,

yapım şartları,

birim fiyata dahil işler,

birim fiyata dahil olmayan işler

teknik olarak açık şekilde tarif edilmelidir.

6. Birim Fiyatlar Nasıl Belirlenir?

Yaklaşık maliyette kullanılacak fiyatların yalnızca tek bir kaynaktan alınması zorunlu değildir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine göre idareler fiyat ve rayiç belirlerken farklı kaynaklardan yararlanabilir ve bu kaynaklar arasında zorunlu bir öncelik sırası bulunmaz.

Kamu Kurumlarının Birim Fiyatları Kullanılabilir

Yapım işlerinde en sık kullanılan kaynaklardan biri kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyat ve rayiçlerdir.

İşin niteliğine göre uygulamada örneğin;

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
• Karayolları Genel Müdürlüğü
• Devlet Su İşleri
• İller Bankası
• PTT
• Diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının

poz, birim fiyat ve analizlerinden yararlanılabilir.

Eskiden sektörde sık kullanılan “Bayındırlık birim fiyatı” ifadesi bugün büyük ölçüde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan yapı yaklaşık birim fiyatları, rayiçler ve pozlarla ilişkilendirilmektedir.

Ancak kullanılacak pozun yapılacak gerçek imalatla teknik olarak uyumlu olması gerekir.

İdarenin Daha Önce Yaptığı Benzer İşler Kullanılabilir

İhaleyi yapan idare geçmişte aynı veya benzer nitelikte işler yaptırmış olabilir.

Bu sözleşmelerde oluşmuş fiyatlar yaklaşık maliyet hazırlanırken değerlendirmeye alınabilir.

Ancak eski fiyatların güncelliği mutlaka kontrol edilmelidir.

Meslek Odaları ve Üniversite Fiyatları Kullanılabilir

İlgili;

meslek odaları,

üniversiteler,

benzeri kuruluşlar

tarafından yayımlanan fiyat ve rayiçler de yaklaşık maliyet çalışmasında kullanılabilir.

Deneyimli Yüklenicilerden Maliyet Bilgisi Alınabilir

İhale konusu işe benzer nitelikte çalışmalar gerçekleştiren;

yükleniciler,

alt yükleniciler,

uzman kişi ve kuruluşlar

üzerinden de maliyet araştırması yapılabilir.

Bu özellikle standart kamu pozlarının yeterli olmadığı teknik veya özel işlerde faydalı olabilir.

Piyasa Araştırması Yapılabilir

Özel malzemelerde veya standart pozların piyasa şartlarını yeterince karşılamadığı durumlarda piyasa fiyat araştırması yapılabilir.

Fiyatlar;

üreticilerden,

ana bayilerden,

toptancılardan,

yetkili satıcılardan,

satıcılardan

istenebilir.

Piyasa araştırmasında fiyat istenen tüm firmalara aynı teknik özelliklerin gönderilmesi ve fiyatların KDV hariç alınması gerekir.

Özel Poz Nedir?

Her imalatın kamu kurumlarının yayımladığı standart pozlarda karşılığı bulunmayabilir.

Örneğin projeye özel;

cephe sistemi,

özel çelik konstrüksiyon,

akustik panel,

ithal teknik ekipman,

özel mekanik sistem,

özel dekoratif imalat

bulunabilir.

Bu durumda özel poz veya özel birim fiyat analizi hazırlanabilir.

Özel pozun temel mantığı, imalatı meydana getiren girdilerin ayrı ayrı analiz edilmesidir.

Örneğin:

Malzeme

İşçilik

Makine

Nakliye

Yardımcı girdiler

=

Kâr ve genel gider hariç imalat maliyeti

Bu tutar daha sonra yaklaşık maliyet hesabının genel sistemine dahil edilir.

Özel Poz Analizine Basit Örnek

Özel cephe paneli uygulaması için:

Panel malzemesi: 1.750 TL/m²

Montaj yardımcı malzemeleri: 180 TL/m²

İşçilik: 320 TL/m²

Makine ve kaldırma: 110 TL/m²

Nakliye: 90 TL/m²

Kâr ve genel gider hariç toplam:

2.450 TL/m²

olsun.

Metraj:

2.000 m²

ise:

2.000 × 2.450 =

4.900.000 TL

kâr ve genel gider hariç maliyet oluşur.

Bu tutar diğer iş kalemleriyle birlikte yaklaşık maliyet hesabına dahil edilir.

Paçal İş Kalemi Nedir?

Bazı projelerde tek bir iş kalemi birden fazla imalatı birlikte içerebilir.

Bunlara uygulamada paçal iş kalemi denilebilir.

Örneğin bir yol imalatı;

kazı,

malzeme,

serme,

sıkıştırma,

nakliye

gibi çok sayıda alt girdiyi tek iş kalemi altında içerebilir.

Paçal iş kaleminin yaklaşık maliyetinin doğru hesaplanabilmesi için alt girdilerin miktarları ve fiyatları analiz edilmelidir.

Nakliye Yaklaşık Maliyete Dahil Edilir mi?

İmalatın niteliğine ve kullanılan pozun kapsamına göre nakliye ayrıca yaklaşık maliyet hesabına dahil edilebilir.

Özellikle;

hafriyat,

agrega,

taş,

dolgu,

beton,

çelik,

prefabrik eleman

gibi ağır veya hacimli ürünlerde nakliye maliyeti önemli olabilir.

Burada poz tarifinin nakliyeyi içerip içermediği mutlaka kontrol edilmelidir.

Aksi halde aynı nakliye iki defa hesaplanabilir veya tamamen unutulabilir.

7. İnşaat, Mekanik ve Elektrik Yaklaşık Maliyetleri Ayrı Hesaplanır mı?

Kapsamlı bina projelerinde maliyet çalışmasını disiplinler halinde ayırmak oldukça faydalıdır.

Örneğin:

İnşaat İşleri

• Hafriyat
• Betonarme
• Duvar
• Çatı
• Cephe
• İnce işler
• Zemin
• Boya

Mekanik İşler

• Temiz su
• Pis su
• Isıtma
• Soğutma
• Havalandırma
• Yangın
• Mekanik ekipman

Elektrik İşleri

• Kuvvetli akım
• Zayıf akım
• Aydınlatma
• Pano
• Kablo
• Yangın algılama
• Data ve iletişim

şeklinde ayrı icmaller hazırlanabilir.

Daha sonra bu grupların tamamı birleştirilerek toplam yaklaşık maliyet elde edilir.

İnşaat, Mekanik ve Elektrik Yüzdeleri Nasıl Hesaplanır?

Örneğin bir projenin yaklaşık maliyeti:

100.000.000 TL

olsun.

Dağılım:

İnşaat = 62.000.000 TL

Mekanik = 23.000.000 TL

Elektrik = 15.000.000 TL

ise:

İnşaat oranı

62.000.000 / 100.000.000 × 100

= %62

Mekanik oranı

23.000.000 / 100.000.000 × 100

= %23

Elektrik oranı

15.000.000 / 100.000.000 × 100

= %15

Bu yüzdeler projenin maliyet yapısının anlaşılmasında oldukça önemli olabilir.

İş Grubunun Yüzdesinden Toplam Yaklaşık Maliyet Nasıl Tahmin Edilir?

Burada ihale analizi yapan yükleniciler açısından çok faydalı bir matematiksel yöntem vardır.

Bir iş grubunun toplam yaklaşık maliyet içerisindeki oranı gerçekten biliniyorsa ve aynı iş grubunun tutarı sağlıklı biçimde hesaplanabiliyorsa toplam yaklaşık maliyet tahmin edilebilir.

Örneğin ihale dokümanındaki yasal ve açık bir veriden inşaat işlerinin toplam maliyet içerisindeki ağırlığının:

%23

olduğu anlaşılsın.

Yüklenici kendi detaylı metraj ve birim fiyat çalışması sonucunda bu inşaat işlerinin yaklaşık değerini:

27.600.000 TL

olarak hesaplamış olsun.

Matematik şöyledir:

Toplam Tahmini Yaklaşık Maliyet = Bilinen İş Grubu Tutarı / İş Grubu Oranı

Yani:

27.600.000 / 0,23

=

120.000.000 TL

Tahmini toplam yaklaşık maliyet elde edilir.

Kalan %77 Nasıl Hesaplanır?

Toplam tahmini yaklaşık maliyet:

120.000.000 TL

İnşaat kısmı:

27.600.000 TL

ise:

120.000.000 − 27.600.000

=

92.400.000 TL

kalan disiplinlerin tahmini toplamıdır.

Aynı sonucu yüzde üzerinden de bulabiliriz:

120.000.000 × %77

=

92.400.000 TL

Bu kalan tutarın içerisinde örneğin;

mekanik,

elektrik,

altyapı

veya projeye bağlı diğer imalat grupları bulunabilir.

Yüzdesel Ters Hesaplamada Çok Önemli Uyarı

Her yüzde yaklaşık maliyet yüzdesi değildir.

İhale dokümanında görülen;

fiyat dışı unsur yüzdesi,

puanlama oranı,

teknik ağırlık,

pursantaj,

iş ilerleme yüzdesi

ile yaklaşık maliyet içerisindeki maliyet yüzdesi aynı kavram olmayabilir.

Bu nedenle:

“Dokümanda %23 gördüm, demek ki yaklaşık maliyetin %23'ü bu iş.”

şeklinde doğrudan varsayım yapılmamalıdır.

Yüzdenin gerçekten hangi değeri ifade ettiği önce belirlenmelidir.

Bu yöntem yalnızca ilgili oranın gerçekten maliyet dağılımını temsil ettiği doğrulandığında sağlıklı sonuç verir.

8. Kâr ve Genel Gider Hariç Maliyet Nasıl Bulunur?

Yaklaşık maliyet hesabının temelinde öncelikle yüklenici kârı ve genel gider içermeyen maliyet bulunur.

Örnek:

İnşaat işleri = 32.000.000 TL

Mekanik işler = 8.000.000 TL

Elektrik işleri = 6.000.000 TL

Peyzaj ve altyapı = 2.000.000 TL

Diğer imalatlar = 2.000.000 TL

Toplam:

50.000.000 TL

Bu tutarın kâr ve genel gider hariç olduğunu varsayalım.

9. Yaklaşık Maliyette %25 Kâr ve Genel Gider Nasıl Hesaplanır?

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine göre kâr ve genel gider içermeyen toplam maliyete %25 oranında yüklenici kârı ve genel gider karşılığı eklenir.

Örneğimizde:

Kâr ve genel gider hariç toplam:

50.000.000 TL

%25:

50.000.000 × 0,25

=

12.500.000 TL

Yaklaşık maliyet:

50.000.000 + 12.500.000

=

62.500.000 TL

olur.

Bu tutar KDV hariç yaklaşık maliyettir.

Yaklaşık Maliyet Formülü

Basitleştirilmiş formül:

YM = M × 1,25

Burada:

YM = Yaklaşık maliyet

M = Kâr ve genel gider hariç toplam imalat maliyeti

Örneğin:

M = 80.000.000 TL

ise:

YM = 80.000.000 × 1,25

=

100.000.000 TL

Kamu Birim Fiyatında %25 Zaten Varsa Ne Olur?

Burada çok sık yapılan önemli bir hata vardır.

Kullandığınız kamu birim fiyatının içerisinde zaten yüklenici kârı ve genel gider bulunuyorsa bu fiyatın üzerine tekrar %25 eklemek çifte kâr ve genel gider hesabı oluşturabilir.

Bu nedenle yaklaşık maliyet hazırlanırken kullanılan fiyatın;

kâr ve genel gider dahil mi

yoksa

kâr ve genel gider hariç mi

olduğu kontrol edilmelidir.

Kamu İhale Genel Tebliği uygulamasında da yayımlanan fiyatların kâr ve genel gider hariç bölümleri ayrı şekilde kullanılabilmektedir; örneğin kâr ve genel gider dahil bir fiyatın 1,25'e bölünerek kâr ve genel gider hariç kısmına ulaşılması kullanılan yöntemlerden biridir.

Örneğin:

Kâr ve genel gider dahil kamu birim fiyatı:

1.250 TL

ise:

1.250 / 1,25

=

1.000 TL

kâr ve genel gider hariç fiyat olarak değerlendirilebilir.

Daha sonra genel yaklaşık maliyet sistemi içerisinde %25 eklenir.

10. KDV Yaklaşık Maliyete Dahil midir?

Hayır.

Kamu yapım ihalelerinde yaklaşık maliyet KDV hariç hesaplanır.

Örneğin:

Yaklaşık maliyet:

100.000.000 TL

ise bu rakama ayrıca KDV eklenerek ihale yaklaşık maliyeti oluşturulmaz.

Resmi yaklaşık maliyet:

100.000.000 TL KDV hariç

olarak değerlendirilir.

Yaklaşık Maliyete Şantiye Genel Giderleri Dahil midir?

Yaklaşık maliyette kullanılan %25 yüklenici kârı ve genel gider karşılığı; yüklenicinin işin gerçekleştirilmesine ilişkin genel gider ve kâr karşılığının yaklaşık maliyet sistemine dahil edilmesini sağlar.

Ancak belirli bir iş kaleminin doğrudan maliyetinde bulunması gereken;

özel ekipman,

özel nakliye,

özel güvenlik önlemi,

geçici tesis

gibi maliyetlerin otomatik olarak “%25'in içinde zaten vardır” şeklinde değerlendirilmesi doğru olmayabilir.

Poz tarifleri ve maliyet yapısı ayrıca incelenmelidir.

İdare Malzeme Veriyorsa Yaklaşık Maliyet Nasıl Hesaplanır?

İhale konusu işte kullanılacak;

malzeme,

araç,

makine,

ekipman

idare tarafından yükleniciye sağlanacaksa bunların bedeli yaklaşık maliyet hesabından hariç tutulur ve ilgili unsurlar yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekinde gösterilir.

Örneğin idare asfalt yapım işinde bitümü kendisi sağlayacaksa yaklaşık maliyet hesabında idare malı bitümün maliyeti yüklenicinin gerçekleştireceği iş maliyetine tekrar eklenmemelidir.

Yaklaşık Maliyet Güncellenir mi?

Evet.

Yaklaşık maliyet hazırlandıktan sonra piyasa şartları önemli ölçüde değişmiş olabilir.

Özellikle;

demir,

çimento,

akaryakıt,

işçilik,

döviz bağlantılı ekipmanlar

gibi maliyetlerdeki değişimler eski hesapların güncelliğini kaybetmesine neden olabilir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği gereği yaklaşık maliyet güncelliğini kaybetmişse ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.

Eski Kamu Birim Fiyatları Nasıl Güncellenir?

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı birim fiyat veya rayiçlerin güncelliğini kaybettiği durumda ilgili endeks veya alt endeksler kullanılarak güncelleme yapılabilir.

Güncel 2026 KİK kararlarında da bu güncelleme yönteminin uygulanması gerektiği açık şekilde görülmektedir.

Bu nedenle birkaç yıl önce yayımlanmış bir kamu fiyatının hiçbir güncelleme yapılmadan bugünkü yaklaşık maliyette kullanılması sağlıklı olmayabilir.

Yaklaşık Maliyet İhale Tarihinden Sonra Değiştirilebilir mi?

Yaklaşık maliyetin güncellenmesi için temel zaman sınırı ilk ilan veya davet tarihidir.

2026 tarihli KİK kararlarında da, bu aşamadan sonra yaklaşık maliyetin değiştirilerek sınır değer ve diğer ihale değerlendirmelerinin yeniden oluşturulmasının mevzuata uygun olmadığı yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır.

Bu nedenle yaklaşık maliyetin ihale öncesinde güncel ve doğru hazırlanması büyük önem taşır.

Yaklaşık Maliyet Gizli midir?

Evet, ihale öncesinde yaklaşık maliyet gizlidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 9'uncu maddesine göre yaklaşık maliyet;

ihale veya ön yeterlik ilanında yayımlanmaz,

isteklilere açıklanmaz,

ihale süreciyle resmi ilişkisi bulunmayan kişilere açıklanmaz.

Yaklaşık maliyetin ihale sürecinde yetkisiz şekilde paylaşılması doğru değildir.

Yaklaşık Maliyet Ne Zaman Açıklanır?

Yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyet, ihale komisyonu tarafından teklif fiyatlarıyla birlikte açıklanır.

Bu aşamaya kadar gizli tutulur.

Pazarlık usulünde ise yaklaşık maliyet son yazılı tekliflerle birlikte açıklanır.

Dolayısıyla yüklenicinin ihale öncesinde yaptığı çalışma:

resmi yaklaşık maliyet hesabı

değil,

yaklaşık maliyet tahmini

olarak değerlendirilmelidir.

Yüklenici Yaklaşık Maliyeti Tahmin Edebilir mi?

Evet.

Profesyonel yükleniciler ihaleye teklif hazırlarken kendi yaklaşık maliyet modellerini oluşturabilirler.

Bunun için;

• Proje
• Metraj
• Kamu birim fiyatları
• Piyasa fiyatları
• Geçmiş ihaleler
• Açık ihale verileri
• İş grubu dağılımları

incelenebilir.

Ancak yüklenicinin yaptığı bu çalışma idarenin gizli resmi yaklaşık maliyetinin yerine geçmez.

Amaç, işin piyasa büyüklüğünü ve muhtemel ihale seviyesini analiz etmektir.

Yaklaşık Maliyet ile Teklif Bedeli Aynı Şey midir?

Hayır.

Yaklaşık Maliyet

İdarenin ihale öncesinde hesapladığı öngörülen iş bedelidir.

Teklif Bedeli

Yüklenicinin işi gerçekleştirmek için sunduğu kendi ticari fiyatıdır.

Yüklenici;

kendi tedarik avantajları,

ekipmanları,

işçilik maliyetleri,

organizasyonu,

kâr beklentisi

nedeniyle yaklaşık maliyetin altında veya üzerinde teklif verebilir.

Teklif Yaklaşık Maliyetin Üzerinde Olabilir mi?

Evet.

Yaklaşık maliyet mutlak bir “teklif tavanı” değildir.

Kamu İhale Genel Tebliğine göre ihale komisyonu, yaklaşık maliyet üzerindeki teklifleri;

yaklaşık maliyetin doğru hazırlanıp hazırlanmadığı,

güncellemenin doğruluğu,

piyasa rayiçleri,

bütçe imkanları

gibi faktörlerle değerlendirebilir.

Teklifin uygun bulunması ve gerekli ödeneğin mevcut olması veya aktarılabilmesi halinde yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilmesi mümkün olabilir.

Dolayısıyla:

“Teklif yaklaşık maliyetin 1 TL üzerindeyse otomatik elenir.”

şeklindeki bir yaklaşım doğru değildir.

Yaklaşık Maliyet ile Sınır Değer Arasındaki İlişki Nedir?

Yaklaşık maliyet, yapım işleri sınır değer hesabının ana değişkenlerinden biridir.

Sınır değer hesabında;

yaklaşık maliyet,

geçerli teklifler,

tekliflerin ortalaması,

standart sapma,

C,

K,

N katsayısı

birlikte kullanılır.

Dolayısıyla yaklaşık maliyetteki değişiklik sınır değerin de değişmesine neden olabilir.

Bu nedenle sınır değer hesabını öğrenmeden önce yaklaşık maliyet mantığını bilmek çok önemlidir.

Sınır Değer Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

başlıklı rehberimizde bu hesabı gerçek formüllerle ayrıntılı olarak anlattık.

Yaklaşık Maliyet ile Aşırı Düşük Teklif Arasındaki İlişki Nedir?

Yaklaşık maliyet aynı zamanda aşırı düşük teklif sisteminin temel verilerinden biridir.

Öncelikle yaklaşık maliyet ve geçerli teklifler üzerinden sınır değer hesaplanır.

Sınır değerin altında kalan teklifler ise ihale dokümanındaki yönteme göre aşırı düşük teklif değerlendirmesine tabi tutulabilir.

Dolayısıyla zincir şöyledir:

Yaklaşık Maliyet

↓

Sınır Değer

↓

Aşırı Düşük Teklif

↓

Aşırı Düşük Teklif Açıklaması

Bu nedenle bu dört konunun birlikte öğrenilmesi gerekir.

Yaklaşık Maliyet Hazırlarken En Sık Yapılan Hatalar

Projeyi Tam İncelemeden Metraj Hazırlamak

Statik, mimari, mekanik ve elektrik projeleri birbirinden bağımsız değerlendirilirse imalat eksikleri oluşabilir.

Mahal Listesini Kontrol Etmemek

İnce yapı malzemeleri ve mahal bazlı farklılıklar gözden kaçabilir.

Eski Birim Fiyat Kullanmak

Güncelliğini kaybetmiş fiyatlar gerçek piyasa seviyesini göstermeyebilir.

Poz Tarifini Okumamak

Poz fiyatının içinde bulunan bir işi tekrar eklemek veya pozun dışında bulunan bir gideri unutmak mümkündür.

Nakliyeyi İki Defa Hesaplamak

Poz zaten nakliyeyi içeriyorsa ayrıca nakliye eklemek yaklaşık maliyeti yükseltir.

Nakliyeyi Tamamen Unutmak

Poz nakliye hariçse ciddi maliyet eksikliği oluşabilir.

Kâr ve Genel Gideri İki Defa Eklemek

Kâr ve genel gider dahil kamu fiyatının üzerine yeniden %25 eklemek yanlış hesap oluşturabilir.

Özel Pozları Eksik Analiz Etmek

Sadece malzeme fiyatını alıp işçilik, makine ve nakliyeyi unutmamak gerekir.

Mekanik ve Elektrik İşlerini Küçümsemek

Özellikle teknik yapılarda mekanik ve elektrik maliyeti inşaat maliyetinin önemli bir bölümünü oluşturabilir.

KDV Eklemek

Resmi yaklaşık maliyet KDV hariç hazırlanmalıdır.

Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde Neler Bulunur?

Projeye göre yapı değişebilmekle birlikte yaklaşık maliyet hesap cetvelinde temel olarak;

• Poz numarası
• İş kalemi
• Birim
• Miktar
• Birim fiyat
• Tutar
• İş grubu

bilgileri bulunabilir.

Daha sonra iş kalemleri;

inşaat,

mekanik,

elektrik,

altyapı

gibi gruplar altında icmal edilebilir.

Örnek Yaklaşık Maliyet Hesabı

Basit bir örnek yapalım.

Kâr ve genel gider hariç maliyetler:

İnşaat İşleri

36.000.000 TL

Mekanik İşleri

9.600.000 TL

Elektrik İşleri

7.200.000 TL

Çevre Düzenleme

2.400.000 TL

Diğer İşler

4.800.000 TL

Toplam:

60.000.000 TL

%25 Kâr ve Genel Gider

60.000.000 × %25

=

15.000.000 TL

Yaklaşık Maliyet

60.000.000 + 15.000.000

=

75.000.000 TL

Sonuç:

Yaklaşık Maliyet = 75.000.000 TL KDV hariç

olur.

Bu Projenin İş Grubu Yüzdeleri

İnşaat:

36 / 60 = %60

Mekanik:

9,6 / 60 = %16

Elektrik:

7,2 / 60 = %12

Çevre düzenleme:

2,4 / 60 = %4

Diğer:

4,8 / 60 = %8

Toplam:

%100

Tüm gruplara aynı %25 kâr ve genel gider eklendiği için bu örnekte yaklaşık maliyet içerisindeki yüzdesel dağılım da değişmez.

Dolayısıyla 75 milyon TL yaklaşık maliyetin;

İnşaat = 45.000.000 TL

Mekanik = 12.000.000 TL

Elektrik = 9.000.000 TL

Çevre düzenleme = 3.000.000 TL

Diğer = 6.000.000 TL

olur.

Yaklaşık Maliyet Tahmininde %23 Örneği

Şimdi ihale analizinde kullanılabilecek daha ileri bir örnek yapalım.

Bir dokümanda hukuken açık ve doğru şekilde yorumlanabilen bir maliyet dağılımından belirli inşaat işlerinin:

%23

pay oluşturduğu biliniyor olsun.

Bu işleri kendi metrajınız ve piyasa analizinizle:

34.500.000 TL

olarak hesapladınız.

Toplam tahmini yaklaşık maliyet:

34.500.000 / 0,23

=

150.000.000 TL

olarak tahmin edilebilir.

Kalan:

%100 − %23

=

%77

olduğuna göre:

150.000.000 × 0,77

=

115.500.000 TL

diğer iş gruplarına ilişkin tahmini maliyet oluşturur.

Bu yöntem ihale analizi açısından oldukça güçlüdür.

Ancak tekrar vurgulayalım:

Kullanılan %23 oranının gerçekten yaklaşık maliyet içerisindeki iş grubu payı olduğundan emin olunmalıdır.

Yaklaşık Maliyet Tahmini ile Resmi Yaklaşık Maliyet Arasındaki Fark

Resmi Yaklaşık Maliyet

İdare tarafından hazırlanır.

İhale öncesinde gizlidir.

Mevzuattaki yöntem ve belgelerle oluşturulur.

Yüklenicinin Yaklaşık Maliyet Tahmini

Firma tarafından teklif stratejisi oluşturmak için yapılır.

Kamuya açık proje ve ihale bilgileri kullanılır.

Piyasa fiyatları analiz edilir.

Geçmiş ihale sonuçlarından yararlanılabilir.

Ancak resmi yaklaşık maliyet değildir.

Bu ayrım özellikle ihale analizlerinde çok önemlidir.

Yaklaşık Maliyet Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yaklaşık maliyet nedir?

Yaklaşık maliyet, kamu ihalesinden önce idarenin miktar ve fiyat araştırması yaparak KDV hariç hesapladığı ihale konusu işin öngörülen bedelidir.

Yaklaşık maliyet nasıl hesaplanır?

İş kalemlerinin miktarları metrajla belirlenir, kâr ve genel gider hariç birim fiyatlarla çarpılır ve toplam maliyet bulunur. Yapım işlerinde bu tutara %25 yüklenici kârı ve genel gider eklenerek yaklaşık maliyet oluşturulur.

Yaklaşık maliyete KDV dahil midir?

Hayır. Kamu ihalelerinde yaklaşık maliyet KDV hariç hesaplanır.

Yaklaşık maliyete yüzde kaç kâr eklenir?

Yapım işi yaklaşık maliyetinde kâr ve genel gider hariç maliyete %25 yüklenici kârı ve genel gider karşılığı eklenir.

Kamu birim fiyatları kullanılabilir mi?

Evet. Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı birim fiyat ve rayiçler yaklaşık maliyet hesabında kullanılabilir.

Özel poz nedir?

Standart kamu pozlarında doğrudan karşılığı bulunmayan imalatlar için malzeme, işçilik, makine, nakliye ve diğer girdiler üzerinden oluşturulan özel maliyet analizidir.

Yaklaşık maliyeti yüklenici öğrenebilir mi?

Resmi yaklaşık maliyet ihale öncesinde isteklilere açıklanmaz. Tekliflerle birlikte açıklanır.

Firma ihale öncesinde yaklaşık maliyeti tahmin edebilir mi?

Evet. Proje, metraj, kamu fiyatları, piyasa araştırması ve kamuya açık ihale verileri kullanılarak tahmin yapılabilir; ancak bu resmi yaklaşık maliyet değildir.

Yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verilebilir mi?

Evet. Yaklaşık maliyet üzerindeki teklifler otomatik olarak geçersiz değildir. İdare mevzuattaki değerlendirmeler ve bütçe imkanları çerçevesinde teklifi kabul edebilir veya uygun bulmayabilir.

Yaklaşık maliyet güncellenebilir mi?

Evet. Güncelliğini kaybetmiş yaklaşık maliyet mevzuattaki yönteme göre ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenebilir.

Yaklaşık maliyet sınır değeri etkiler mi?

Evet. Yaklaşık maliyet sınır değer formülünün doğrudan girdilerinden biridir.

Metrekare üzerinden yaklaşık maliyet hazırlanabilir mi?

İlk yatırım veya fizibilite aşamasında m² maliyetleri yaklaşık fikir verebilir. Ancak detaylı yapım işi yaklaşık maliyetinde proje, metraj ve iş kalemi bazlı çalışma daha sağlıklı ve mevzuata uygun yöntemdir.

İnşaat, mekanik ve elektrik ayrı hesaplanmalı mı?

Özellikle bina projelerinde ayrı iş grupları şeklinde hesaplanması maliyet dağılımının analiz edilmesini kolaylaştırır.

Bir iş grubunun yüzdesinden toplam yaklaşık maliyet bulunabilir mi?

İş grubunun yaklaşık maliyet içerisindeki gerçek oranı biliniyor ve iş grubunun tutarı güvenilir biçimde hesaplanabiliyorsa toplam yaklaşık maliyet matematiksel olarak tahmin edilebilir.

Yaklaşık Maliyet Nasıl Hazırlanır? Kısa Özet

Yapım işi yaklaşık maliyetinin hazırlanma sürecini tek listede özetlersek:

1. Arazi ve zemin koşullarını inceleyin.

2. Mimari, statik, mekanik ve elektrik projelerini hazırlayın.

3. Mahal listesini oluşturun.

4. Metrajları çıkarın.

5. İş kalemlerini belirleyin.

6. Uygun kamu pozlarını eşleştirin.

7. Kamu birim fiyatı bulunmayan işler için özel poz analizi hazırlayın.

8. Gerekli yerlerde piyasa fiyat araştırması yapın.

9. Nakliye, makine ve işçilik maliyetlerini kontrol edin.

10. İnşaat, mekanik, elektrik ve diğer iş gruplarını ayrı ayrı hesaplayın.

11. Kâr ve genel gider hariç maliyetleri toplayın.

12. %25 yüklenici kârı ve genel gider ekleyin.

13. KDV eklemeyin.

14. Yaklaşık maliyet hesap cetveli ve icmalini oluşturun.

15. Fiyatların güncelliğini kontrol edin.

Sonuç, ihale konusu yapım işinin KDV hariç yaklaşık maliyetidir.

KAMA Mühendislik İhale Bilgi Rehberleri

Yaklaşık maliyet, kamu yapım ihalesinin finansal temelini oluşturan en önemli hesaplardan biridir.

Ancak yaklaşık maliyeti doğru anlamak tek başına yeterli değildir.

Profesyonel ihale analizi;

yaklaşık maliyet → sınır değer → aşırı düşük teklif → teklif stratejisi

zincirinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

KAMA Mühendislik Mimarlık İnşaat Taahhüt olarak kamu yapım ihalelerinde kullanılan kavramları gerçek uygulama ve hesaplama örnekleriyle açıklamaya devam ediyoruz.

Sınır Değer Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Aşırı Düşük Teklif Nedir ve Nasıl Açıklanır?
İlgili rehberimizi inceleyin.

İnşaat Taahhüt Nedir? Taahhüt Süreci Nasıl İşler?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Sıradaki Rehberler:

Pursantaj Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Özel Poz ve Birim Fiyat Analizi Nasıl Hazırlanır?

Metraj Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Hakediş Nedir ve Nasıl Hazırlanır?

İş Deneyim Belgesi ve İş Bitirme Belgesi Nedir?

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Nelerdir?

İhale Teklifi Nasıl Hazırlanır?

İhale Yüzdelerinden Yaklaşık Maliyet Nasıl Tahmin Edilir?

İnşaat Taahhüt Hizmetimiz:
kamamuhendislik.com.tr/hizmetler/detay/taahhut-isleri-3639

Gerçek Projelerimiz:
kamamuhendislik.com.tr/projeler