Teminat Nedir?

Teminat Nedir? Bina Yapımında Teminat Nasıl Verilir?

Teminat, kamu ihalelerinde isteklinin teklif aşamasındaki yükümlülüklerini ve ihaleyi kazanması halinde yüklenicinin sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getirmesini güvence altına alan mali bir araçtır.

Kamu bina yapım ihalelerinde temel olarak üç farklı teminat türüyle karşılaşılır:

• Geçici teminat
• Kesin teminat
• Ek kesin teminat

Bu teminatların amacı, oranı ve verilme zamanı birbirinden farklıdır.

Örneğin bir yüklenici bina yapım ihalesine teklif verirken geçici teminat sunar.

İhaleyi kazanırsa sözleşme imzalanmadan önce kesin teminat verir.

İş devam ederken fiyat farkı veya iş artışı nedeniyle ek ödeme oluşursa ayrıca ek kesin teminat gündeme gelebilir.

KAMA Mühendislik Mimarlık İnşaat Taahhüt olarak bu rehberde kamu bina yapım işlerinde teminat sistemini, hesaplama formüllerini ve uygulamadaki önemli ayrıntıları örneklerle açıklıyoruz.

Güncelleme tarihi: 30 Ekim 2026

Teminat Nedir? Kısa Cevap

Teminat, yüklenicinin veya isteklinin ihale ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi ihtimaline karşı idareye verilen mali güvencedir.

Kamu yapım işlerinde temel oranlar:

Geçici teminat:
Teklif bedelinin en az %3'ü

Kesin teminat:
Teklif sınır değere eşit veya üzerindeyse ihale bedelinin %6'sı

Sınır değer altı tekliflerde kesin teminat:
Yaklaşık maliyetin %9'u

Ek kesin teminat:
Fiyat farkı veya sözleşme bedelindeki artış tutarının %6'sı

olarak özetlenebilir.

Bina Yapımında Teminat Neden Alınır?

Bir kamu binası yapım işi;

• Okul
• Hastane
• Adliye
• Hizmet binası
• Spor salonu
• Yurt
• İdari bina
• Karakol
• Sosyal tesis

gibi büyük mali ve teknik sorumluluklar içerebilir.

İdare, ihaleye teklif veren firmanın teklifinin arkasında durmasını ve işi kazanan yüklenicinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almak ister.

Bu nedenle teminat sistemi kullanılır.

Teminatın temel amacı:

yüklenicinin işi sözleşme ve ihale dokümanına uygun şekilde tamamlamasını güvence altına almaktır.

Kamu Yapım İşlerinde Kaç Tür Teminat Vardır?

Uygulamada en önemli üç tür:

1. Geçici Teminat

Teklif aşamasında verilir.

2. Kesin Teminat

İhaleyi kazanan yüklenici tarafından sözleşme imzalanmadan önce verilir.

3. Ek Kesin Teminat

Fiyat farkı veya sözleşme bedelinde artış meydana geldiğinde alınır.

Bu üç kavram birbirine karıştırılmamalıdır.

Geçici Teminat Nedir?

Geçici teminat, ihaleye teklif veren isteklinin teklifinin ciddi olduğunu ve teklif sürecindeki yükümlülüklerini yerine getireceğini güvence altına alan teminattır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında geçici teminat:

teklif edilen bedelin %3'ünden az olamaz.

Burada önemli bir ayrıntı vardır:

Kanun:

“tam olarak %3”

dememektedir.

“%3'ünden az olmamak üzere”

demektedir.

Dolayısıyla istekli:

%3

%3,5

%4

veya daha yüksek tutarda geçici teminat verebilir.

Ancak gereğinden fazla teminat vermenin çoğu durumda ticari bir avantajı bulunmaz.

Geçici Teminat Nasıl Hesaplanır?

Formül:

Asgari Geçici Teminat = Teklif Bedeli × %3

Örneğin teklif:

50.000.000 TL

ise:

50.000.000 × 0,03

=

1.500.000 TL

asgari geçici teminat gerekir.

100 Milyon TL Teklifte Geçici Teminat

Teklif:

100.000.000 TL

ise:

100.000.000 × 0,03

=

3.000.000 TL

asgari geçici teminat gerekir.

185 Milyon TL Teklifte Geçici Teminat

Teklif:

185.000.000 TL

ise:

185.000.000 × 0,03

=

5.550.000 TL

asgari geçici teminat gerekir.

Geçici Teminat Tam %3 Olmak Zorunda mı?

Hayır.

Örneğin teklif:

50 milyon TL

ise asgari:

1,5 milyon TL

gerekir.

Firma:

1.550.000 TL

veya

1.600.000 TL

teminat verebilir.

Ancak:

1.499.999 TL

verirse asgari %3 şartı sağlanmamış olur.

Bu nedenle teminat hazırlanırken küsurat ve teklif bedeli dikkatle kontrol edilmelidir.

Geçici Teminat Neye Göre Hesaplanır?

Geçici teminat:

yaklaşık maliyete göre değil, isteklinin kendi teklif bedeline göre

hesaplanır.

Bu çok önemli bir ayrımdır.

Örneğin:

Yaklaşık maliyet:

120 milyon TL

Firma teklifi:

90 milyon TL

ise geçici teminat:

120 milyon × %3

değil,

90 milyon × %3

üzerinden hesaplanır.

Sonuç:

2.700.000 TL

asgari geçici teminatdır.

Geçici Teminat Hangi Aşamada Verilir?

Geçici teminat teklif aşamasında sunulur.

Elektronik ihale uygulamalarında teminat mektubuna ilişkin bilgiler elektronik sistem üzerinden alınabilir veya mevzuatta belirlenen usule göre sunulur.

Geçici teminat olmadan veya geçerli asgari tutarın altında teminatla verilen teklif ciddi sorun oluşturabilir.

Geçici Teminat Mektubunun Süresi Ne Olmalıdır?

Geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihi, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren:

en az 30 gün daha uzun

olmalıdır.

Örneğin teklif geçerlilik süresinin son günü:

30 Haziran 2027

ise geçici teminat mektubunun süresi en az:

30 Temmuz 2027

seviyesine kadar olmalıdır.

İhale dokümanındaki kesin tarih mutlaka kontrol edilmelidir.

Teminat Olarak Neler Verilebilir?

Kamu ihalelerinde teminat olarak kabul edilen temel değerler şunlardır:

Türk Parası

Nakit teminat verilebilir.

Teminat Mektubu

Bankalar tarafından düzenlenen teminat mektupları kullanılabilir.

Kefalet sigortası kapsamında düzenlenen uygun kefalet senetleri de teminat mektubu kapsamında değerlendirilebilir.

Devlet İç Borçlanma Senetleri

Mevzuatta belirtilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bunların yerine düzenlenen belgeler teminat olarak kullanılabilir.

Nakit Teminat Nasıl Verilir?

Nakit teminat ihale komisyonuna elden teslim edilmez.

Teminat mektubu dışındaki teminatların ilgili:

saymanlık veya muhasebe birimine

yatırılması gerekir.

Ödeme yapılırken;

• İhale kayıt numarası
• İhalenin adı
• Firma bilgileri
• Teminat türü

gibi bilgilerin doğru kullanılması faydalıdır.

Teminat Mektubu Nasıl Verilir?

Teminat mektubu bankadan alınabilir.

Günümüzde kamu ihale sisteminde elektronik teminat altyapısı da kullanılmaktadır.

Teminat mektubunun;

• Doğru ihale için düzenlenmiş olması
• Doğru firma adına olması
• Yeterli tutarda olması
• Doğru geçerlilik süresini içermesi
• Mevzuattaki standart forma uygun olması

gerekir.

Teminat mektubu üzerinde yapılacak küçük bir hata bile teklif açısından ciddi sonuç doğurabilir.

Geçici Teminat Ne Zaman İade Edilir?

İhale süreci tamamlandığında gerekli şartlar doğrultusunda isteklilerin geçici teminatları iade edilir.

İhale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatının iadesi, sözleşme sürecindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle bağlantılıdır.

İhaleyi kazanan firma sözleşme imzalamadan önce gerekli kesin teminatı vermelidir.

Kesin Teminat Nedir?

Kesin teminat, ihaleyi kazanan firmanın işi:

• Sözleşmeye
• Teknik şartnameye
• Projelere
• İhale dokümanına

uygun şekilde tamamlamasını güvence altına alan teminattır.

Kesin teminat:

sözleşme imzalanmadan önce

verilir.

Kesin Teminat Nasıl Hesaplanır?

Burada sınır değer önemlidir.

İki farklı durum vardır.

Teklif Sınır Değere Eşit veya Üzerindeyse

Kesin teminat:

ihale bedelinin %6'sıdır.

Formül:

Kesin Teminat = İhale Bedeli × %6

Teklif Sınır Değerin Altındaysa

Kesin teminat:

yaklaşık maliyetin %9'u

olarak alınır.

Bu ayrım özellikle yapım ihalelerinde son derece önemlidir.

%6 Kesin Teminat Örneği

İhaleyi kazanan teklif:

100.000.000 TL

olsun.

Teklif sınır değerin üzerinde olsun.

Kesin teminat:

100.000.000 × 0,06

=

6.000.000 TL

olur.

150 Milyon TL Bina Yapım İhalesinde Kesin Teminat

Kazanan teklif:

150.000.000 TL

ve teklif sınır değerin üzerinde.

150.000.000 × 0,06

=

9.000.000 TL

kesin teminat gerekir.

Sınır Değer Altında Kesin Teminat Nasıl Hesaplanır?

Örneğin:

Yaklaşık maliyet:

100.000.000 TL

Kazanan teklif:

70.000.000 TL

Sınır değer:

75.000.000 TL

olsun.

Teklif:

70 milyon TL

olduğu için sınır değerin altındadır.

Bu durumda normal:

70.000.000 × %6

hesabı kullanılmaz.

Kesin teminat:

100.000.000 × %9

=

9.000.000 TL

olur.

Bu oldukça önemli bir farktır.

Normal %6 hesabı yapılsaydı:

4.200.000 TL

çıkacaktı.

Ancak sınır değer altı teklif nedeniyle gerçek kesin teminat:

9 milyon TL

olur.

Neden Sınır Değer Altında %9 Teminat Alınıyor?

Sınır değer altındaki teklifler ekonomik açıdan daha düşük fiyat seviyesinde olduğu için sözleşmenin uygulanmasına ilişkin riskin daha yüksek olabileceği kabul edilmektedir.

Bu nedenle teminat hesabı teklif fiyatının %6'sı yerine:

yaklaşık maliyetin %9'u

üzerinden yapılır.

Sınır Değerin Tam Üzerindeysem %6 mı?

Evet.

Kural:

sınır değere eşit veya üzerinde

olan tekliflerde ihale bedelinin %6'sıdır.

Dolayısıyla:

Teklif = Sınır değer

ise %6 sistemi uygulanır.

Geçici Teminat ile Kesin Teminat Aynı Şey midir?

Hayır.

Geçici Teminat

İhale teklif aşamasındadır.

Hesap:

Teklif × en az %3

Kesin Teminat

İhale kazanıldıktan sonra sözleşmeden önce alınır.

Normal hesap:

İhale bedeli × %6

Sınır değer altında:

Yaklaşık maliyet × %9

Bu nedenle ikisinin matrahı bile farklı olabilir.

Bina Yapımında Teminat Süreci Nasıl İşler?

Bir örnek üzerinden ilerleyelim.

Yaklaşık maliyet:

200 milyon TL

Firma teklifi:

160 milyon TL

olsun.

1. İhaleye Girerken

Geçici teminat:

160 milyon × %3

=

4.800.000 TL

asgari.

2. İhaleyi Firma Kazandı

Teklif sınır değerin üzerinde olsun.

Kesin teminat:

160 milyon × %6

=

9.600.000 TL

3. Sözleşme İmzalanır

Firma kesin teminatını verir.

Ardından diğer sözleşme yükümlülükleri tamamlanarak yapım süreci başlar.

4. İş Devam Eder

Fiyat farkı veya iş artışı oluşursa:

ek kesin teminat

gündeme gelir.

Ek Kesin Teminat Nedir?

Ek kesin teminat, sözleşme sürecinde yükleniciye başlangıçtaki sözleşme bedelinin üzerinde ilave ödeme doğuran belirli durumlarda alınan ek güvencedir.

İki temel durumda karşımıza çıkar:

• Fiyat farkı
• Sözleşme bedelinde artış

Ek kesin teminat oranı:

%6

dır.

Fiyat Farkında Ek Kesin Teminat Nasıl Hesaplanır?

Örneğin yükleniciye ilgili dönemde:

5.000.000 TL

fiyat farkı ödenecek olsun.

Ek kesin teminat:

5.000.000 × 0,06

=

300.000 TL

olur.

Bu teminat ayrıca sunulabilir.

Fiyat farkından kaynaklanan ek kesin teminat:

hakedişten kesinti yoluyla da

karşılanabilir.

Fiyat Farkı Hakedişinden Teminat Kesintisi Örneği

Fiyat farkı:

900.000 TL

olsun.

Ek kesin teminat:

900.000 × %6

=

54.000 TL

olur.

Yükleniciye ödeme hesabında bu:

54.000 TL

ek kesin teminat olarak kesilebilir.

Bu kesinti:

vergi değildir.

Yüklenicinin teminatıdır.

İş Artışında Ek Kesin Teminat Nasıl Hesaplanır?

Sözleşmede:

4.000.000 TL

iş artışı oluştuğunu varsayalım.

Ek kesin teminat:

4.000.000 × 0,06

=

240.000 TL

olur.

Dolayısıyla:

Ek Kesin Teminat = Artış Tutarı × %6

formülü kullanılabilir.

Sınır Değer Altında Kazanılan İşte Ek Kesin Teminat %9 mu Olur?

Hayır.

Başlangıç kesin teminatı sınır değer altındaki tekliflerde yaklaşık maliyetin %9'u üzerinden hesaplanabilir.

Ancak fiyat farkı veya sözleşme bedeli artışı nedeniyle alınan:

ek kesin teminat %6

oranındadır.

Bu iki hesap birbirine karıştırılmamalıdır.

200 Milyon TL'lik Bina İşi İçin Tam Teminat Örneği

Yaklaşık maliyet:

200 milyon TL

Kazanan teklif:

160 milyon TL

ve teklif sınır değerin üzerinde olsun.

Geçici Teminat

160 × %3

=

4,8 milyon TL

Kesin Teminat

160 × %6

=

9,6 milyon TL

İş devam ederken:

Fiyat farkı:

20 milyon TL

İş artışı:

10 milyon TL

oluşsun.

Fiyat Farkı Ek Kesin Teminatı

20 × %6

=

1,2 milyon TL

İş Artışı Ek Kesin Teminatı

10 × %6

=

600.000 TL

Toplam ek kesin teminat:

1,8 milyon TL

olur.

Başlangıç kesin teminatıyla birlikte idarenin güvence yapısı:

9,6 + 1,8

=

11,4 milyon TL

seviyesine çıkar.

Kesin Teminat Nakit mi Mektup mu Verilmeli?

Mevzuatın kabul ettiği teminat türlerinden biri seçilebilir.

Ancak uygulamada büyük bina yapım işlerinde:

banka teminat mektubu

oldukça yaygındır.

Bunun nedeni büyük tutarlı nakdin idare hesabında bloke edilmesinin yüklenicinin işletme sermayesini ciddi şekilde azaltabilmesidir.

Örneğin:

10 milyon TL kesin teminatın nakit yatırılması

ile

10 milyon TL banka teminat mektubu verilmesi

firmanın nakit akışı açısından aynı sonuç değildir.

Ancak teminat mektubunun da:

• Banka limiti
• Komisyon
• Teminat yapısı
• Kredi riski

gibi maliyetleri vardır.

Teminat Mektubunun Maliyeti Var mıdır?

Evet.

Banka teminat mektubu düzenlediğinde firmadan;

• Teminat mektubu komisyonu
• Kredi tahsis ücreti
• Limit ücreti
• Blokaj veya karşı teminat

gibi şartlar isteyebilir.

Bu nedenle ihale maliyet hesabında yalnız yapım maliyetleri değil:

teminat finansman maliyeti

de düşünülmelidir.

Özellikle uzun süreli bina yapım projelerinde bu maliyet küçümsenmemelidir.

Kesin Teminat Mektubunun Süresi Ne Kadardır?

Kesin teminat mektubunun süresi işin bitiş tarihi dikkate alınarak idare tarafından belirlenir.

Sözleşme tasarısında veya sözleşmede:

kesin teminat mektubunun hangi tarihe kadar geçerli olması gerektiği belirtilir.

İş gecikirse,

cezalı çalışma oluşursa

veya kabul tarihi ileri giderse

teminat mektubu süresinin de uzatılması gerekebilir.

Teminat Mektubu Süresi Biterse Ne Olur?

Yüklenicinin sözleşmedeki yükümlülükleri devam ederken teminat mektubunun süresinin bitmesine izin verilmemelidir.

İdare gerektiğinde teminat süresinin uzatılmasını ister.

Bu nedenle yüklenicinin:

teminat mektubu son tarihlerini

ayrı bir takip tablosunda tutması faydalıdır.

Kesin Teminat Ne Zaman İade Edilir?

Yapım işlerinde kesin teminatın iadesi iki aşamalıdır.

Birinci Aşama

İş tamamlanır.

Varsa eksik ve kusurlar giderilir.

Geçici kabul yapılır.

Geçici kabul tutanağı onaylanır.

Bu aşamadan sonra:

kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısı

yükleniciye iade edilir.

İkinci Aşama

SGK ilişiksizlik belgesi alınır.

Kesin kabul yapılır.

Kesin kabul tutanağı onaylanır.

Bundan sonra:

kalan yarı

iade edilir.

Kesin Teminat İadesi Örneği

Kesin teminat:

9.600.000 TL

Ek kesin teminat:

1.800.000 TL

olsun.

Toplam:

11.400.000 TL

Geçici Kabul Sonrası

Yarısı:

11.400.000 / 2

=

5.700.000 TL

iade edilebilir.

Kesin Kabul + SGK İlişiksizlik Sonrası

Kalan:

5.700.000 TL

iade edilir.

Geçici Kabul Noksanı Varsa Teminatın Yarısı İade Edilir mi?

Öncelikle eksik ve kusurların giderilmesi gerekir.

Kanundaki sistem:

varsa eksik ve kusurların giderilmesi + geçici kabul tutanağının onaylanması

şartını arar.

Bu nedenle geçici kabulde önemli noksan bulunuyorsa:

“Geçici kabul komisyonu geldi, teminatın yarısını hemen verin.”

şeklinde otomatik bir hak doğmaz.

Kesin Teminat ile Geçici Kabul Noksanları Kesintisi Aynı mı?

Hayır.

Bunlar farklı mekanizmalardır.

Kesin Teminat

Sözleşmenin tamamının güvence altına alınmasıdır.

Geçici Kabul Noksanları Karşılığı

Hakedişlerde veya teminat mekanizmasında geçici kabul noksanları için kullanılan ayrı güvencedir.

Dolayısıyla bir bina yapım işinde aynı anda:

• Kesin teminat
• Ek kesin teminat
• Geçici kabul noksanları karşılığı

bulunabilir.

Teminat Hangi Durumlarda Gelir Kaydedilebilir?

Yüklenicinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sözleşmenin mevzuatta belirtilen nedenlerle feshedilmesi veya diğer kanuni şartların gerçekleşmesi halinde kesin ve ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi gündeme gelebilir.

Örneğin yüklenicinin;

sözleşmeye uygun işi yapmaması

ve gerekli ihtara rağmen aykırılığı sürdürmesi

sözleşmenin feshi ve teminat açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle teminat:

“Nasıl olsa sonunda geri alacağım para.”

şeklinde risksiz bir bloke olarak görülmemelidir.

Borç Varsa Teminat İade Edilir mi?

Yüklenicinin;

• İdareye borcu
• SGK borcu
• İlgili yasal yükümlülükleri

bulunuyorsa teminatların iadesi bundan etkilenebilir.

Mevzuattaki şartların oluşması halinde teminat paraya çevrilerek borçlara mahsup edilebilir ve kalan tutar yükleniciye verilebilir.

Teminatlar Haczedilebilir mi?

Kamu ihale mevzuatı kapsamında idarece alınan teminatlar için özel koruma bulunmaktadır.

İdare tarafından alınan teminatların haczi veya üzerine ihtiyati tedbir konulması konusunda mevzuattaki özel hükümler uygulanır.

Bina Yapım İhalesine Girerken Teminat İçin Ne Yapılmalı?

Pratik süreç şu şekilde kurulabilir.

1. Teklif Bedelinizi Belirleyin

Örneğin:

125 milyon TL.

2. Geçici Teminat Alt Sınırını Hesaplayın

125 × %3

=

3,75 milyon TL

3. İdari Şartnameyi Kontrol Edin

Özellikle;

• Geçici teminat
• Teklif geçerlilik süresi
• Teminat mektubu geçerlilik tarihi

maddelerini kontrol edin.

4. Teminat Türünü Seçin

• E-teminat
• Banka teminat mektubu
• Nakit
• Diğer kabul edilen teminat

arasından uygun yöntemi belirleyin.

5. İhale Sonucunda Sınır Değeri Kontrol Edin

İhaleyi kazanırsanız teklifiniz:

sınır değerin altında mı?

kontrol edin.

6. Kesin Teminatı Hesaplayın

Sınır değer veya üzeri:

İhale bedeli × %6

Sınır değerin altı:

Yaklaşık maliyet × %9

7. Sözleşmeden Önce Kesin Teminatı Sunun

Kesin teminat tamamlanmadan sözleşme sürecinde sorun yaşanabilir.

8. Fiyat Farkı ve İş Artışlarını Takip Edin

Bunlar için %6 ek kesin teminat oluşabilir.

9. Teminat Mektubu Süresini Takip Edin

İş bitiş ve kabul tarihlerine göre süresi yeterli olmalıdır.

10. Geçici Kabul Sonrası İade Başvurunuzu Takip Edin

İlk yarının iade şartlarını kontrol edin.

11. SGK İlişiksizlik + Kesin Kabul Sürecini Tamamlayın

Kalan teminatın iadesini alın.

Teminat Hesaplama Tablosu

Örneğin teklif sınır değerin üzerinde olsun:

Teklif BedeliAsgari Geçici Teminat %3Kesin Teminat %6
10.000.000 TL | 300.000 TL | 600.000 TL
25.000.000 TL | 750.000 TL | 1.500.000 TL
50.000.000 TL | 1.500.000 TL | 3.000.000 TL
100.000.000 TL | 3.000.000 TL | 6.000.000 TL
150.000.000 TL | 4.500.000 TL | 9.000.000 TL
200.000.000 TL | 6.000.000 TL | 12.000.000 TL

Bu tablo sınır değer altı kesin teminat hesabı için kullanılmaz.

Sınır değer altındaki kazanan tekliflerde:

Yaklaşık Maliyet × %9

hesabı yapılmalıdır.

Sınır Değer Altı Kesin Teminat Tablosu

Yaklaşık MaliyetKesin Teminat %9
50.000.000 TL | 4.500.000 TL
100.000.000 TL | 9.000.000 TL
150.000.000 TL | 13.500.000 TL
200.000.000 TL | 18.000.000 TL
300.000.000 TL | 27.000.000 TL

Bu nedenle sınır değerin altında teklif vermenin:

teminat finansmanı açısından da

önemli etkisi vardır.

Sınır Değer Altı Teklifin Finansman Etkisi

Örneğin:

Yaklaşık maliyet:

200 milyon TL

Teklif:

140 milyon TL

olsun.

Normal %6 hesabı:

140 × 0,06

=

8,4 milyon TL.

Ancak teklif sınır değerin altındaysa:

200 × 0,09

=

18 milyon TL

kesin teminat gerekir.

Aradaki fark:

18 − 8,4

=

9,6 milyon TL

dir.

Bu fark banka teminat limiti açısından oldukça büyüktür.

Bu nedenle aşırı düşük veya sınır değer altı teklif stratejisi hazırlanırken yalnız:

“İşi kaça yaparım?”

sorusu değil,

“Bu iş için ne kadar banka teminat limitine ihtiyacım olacak?”

sorusu da sorulmalıdır.

Teminat Limiti Teklif Stratejisini Etkiler mi?

Kesinlikle.

Bir firmanın aynı anda:

• 3 devam eden kamu işi
• Yeni teklif vereceği 2 ihale
• Fiyat farklarından doğan ek teminatları
• İş artışları

varsa banka teminat limitleri hızla dolabilir.

Bu nedenle kamu müteahhitleri için:

teminat limiti yönetimi

önemli bir finansal planlama konusudur.

Teminat Maliyeti Yaklaşık Maliyete Dahil Edilmeli mi?

Firma kendi teklif maliyetini hazırlarken teminat mektubu komisyonları ve finansman maliyetlerini:

genel gider ve finansman maliyeti

açısından değerlendirmelidir.

Örneğin banka:

10 milyon TL'lik mektup için yıllık belirli komisyon uyguluyorsa ve iş:

2 yıl

sürecekse bunun toplam maliyeti teklif hesabını etkileyebilir.

Özel Sektör Bina Yapımında Teminat Aynı mı?

Hayır.

Bu rehber esas olarak:

4734 ve 4735 sayılı Kanun kapsamındaki kamu yapım işleri

içindir.

Özel sektör bina yapımında;

• Geçici teminat
• Kesin teminat
• Avans teminatı
• Performans teminatı
• Retention / alıkoyma

gibi düzenlemeler tarafların sözleşmesine göre belirlenebilir.

Özel sektörde otomatik:

%3,

%6,

%9

kuralı uygulanmaz.

Teminat Hesabında En Sık Yapılan Hatalar

Geçici Teminatı Yaklaşık Maliyetten Hesaplamak

Yanlış.

Geçici teminat:

teklif bedelinden

hesaplanır.

Geçici Teminatı %3'ten Düşük Vermek

Teklif açısından ciddi sorun oluşturabilir.

Kesin Teminatı Her Zaman %6 Sanmak

Sınır değer altı kazanan tekliflerde yaklaşık maliyetin %9'u uygulanır.

%9'u Teklif Bedeline Uygulamak

Yanlış.

Sınır değer altında:

Yaklaşık Maliyet × %9

kullanılır.

Fiyat Farkındaki Ek Teminatı Unutmak

Ödenen fiyat farkı üzerinden %6 ek kesin teminat alınır.

İş Artışındaki Ek Teminatı Unutmak

Sözleşme bedelindeki artış tutarının %6'sı oranında ek kesin teminat gerekir.

Teminat Mektubu Süresini Takip Etmemek

Süre bitmeden gerekli uzatma yapılmalıdır.

Geçici Kabulde Kesin Teminatın Tamamını İstemek

Yapım işlerinde genel sistem iki aşamalı iadeye dayanır.

SGK İlişiksizlik Belgesini Unutmak

Kesin kabul sonrası kalan teminatın iadesinde önemlidir.

Teminat İçin Kısa Formüller

Geçici Teminat

Teklif Bedeli × en az %3

Normal Kesin Teminat

İhale Bedeli × %6

Sınır Değer Altı Kesin Teminat

Yaklaşık Maliyet × %9

Fiyat Farkı Ek Kesin Teminatı

Fiyat Farkı Tutarı × %6

İş Artışı Ek Kesin Teminatı

Sözleşme Bedeli Artışı × %6

Sık Sorulan Sorular

Teminat nedir?

İsteklinin veya yüklenicinin ihale ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına alan mali değerdir.

Bina yapım ihalesinde geçici teminat kaçtır?

Teklif bedelinin en az %3'üdür.

100 milyon TL teklifin geçici teminatı ne kadar?

En az:

3 milyon TL

dir.

Kesin teminat kaçtır?

Teklif sınır değere eşit veya üzerindeyse ihale bedelinin %6'sıdır.

Sınır değerin altında teklif verirsem kesin teminat kaçtır?

Yaklaşık maliyetin %9'u oranında alınır.

100 milyon TL yaklaşık maliyetli iş sınır değer altında kazanılırsa teminat kaçtır?

9 milyon TL

kesin teminat gerekir.

Geçici teminat ile kesin teminat aynı mı?

Hayır. Geçici teminat teklif aşamasında, kesin teminat sözleşme aşamasında alınır.

Teminat nakit verilebilir mi?

Evet. Mevzuatta kabul edilen teminat değerlerinden biridir.

Teminat mektubu verilebilir mi?

Evet. Banka teminat mektupları ve mevzuata uygun kefalet senetleri kullanılabilir.

Geçici teminat mektubu ne kadar süreli olmalı?

Teklif geçerlilik süresinin bitiminden en az 30 gün sonrasına kadar geçerli olmalıdır.

Fiyat farkından teminat kesilir mi?

Evet. Ödenecek fiyat farkının %6'sı oranında ek kesin teminat alınır ve bu tutar hakedişlerden kesilerek de karşılanabilir.

İş artışından teminat alınır mı?

Evet. Sözleşme bedelinde meydana gelen artış tutarının %6'sı oranında ek kesin teminat alınır.

Kesin teminat ne zaman geri alınır?

Yapım işlerinde eksik ve kusurlar giderilip geçici kabul onaylandıktan sonra yarısı; SGK ilişiksizlik belgesi ve kesin kabul onayından sonra kalan yarısı iade edilir.

Geçici kabulde teminatın tamamı geri alınır mı?

Genel olarak hayır. Kesin ve ek kesin teminatların yarısı geçici kabul aşamasında, kalan yarısı kesin kabul ve diğer şartlar tamamlandıktan sonra iade edilir.

Özel sektör bina yapımında da %3 ve %6 mı?

Hayır. Bu oranlar kamu ihale sistemine ilişkindir. Özel sektörde teminat şartları tarafların sözleşmesine göre belirlenir.

Bina Yapımında Teminat Nasıl Verilir? Kısa Özet

Bir kamu bina yapım ihalesinin teminat süreci genel olarak:

Teklif Hazırlanır

↓

Geçici Teminat = Teklif × en az %3

↓

İhale Sonucu

↓

Teklif sınır değere eşit/üzerinde:

Kesin Teminat = İhale Bedeli × %6

veya

Teklif sınır değer altında:

Kesin Teminat = Yaklaşık Maliyet × %9

↓

Sözleşme İmzalanır

↓

İş Başlar

↓

Fiyat farkı varsa:

Fiyat Farkı × %6 Ek Kesin Teminat

↓

İş artışı varsa:

Artış Tutarı × %6 Ek Kesin Teminat

↓

İş Tamamlanır

↓

Geçici Kabul + Eksiklerin Giderilmesi

↓

Kesin ve Ek Kesin Teminatın %50'si İade

↓

SGK İlişiksizlik + Kesin Kabul

↓

Kalan %50 İade

şeklindedir.

Sonuç

Teminat, kamu bina yapım ihalelerinde yalnızca ihale sırasında verilen bir banka mektubu değildir.

İhalenin teklif aşamasından kesin kabule kadar devam eden önemli bir finansal güvence sistemidir.

Temel olarak:

Geçici Teminat = Teklif × en az %3

Normal Kesin Teminat = İhale Bedeli × %6

Sınır Değer Altı Kesin Teminat = Yaklaşık Maliyet × %9

Ek Kesin Teminat = Fiyat Farkı veya İş Artışı × %6

formülleri kullanılır.

Ancak profesyonel teklif hazırlarken yalnız bu oranları hesaplamak yeterli değildir.

Aynı zamanda;

• Banka teminat limiti
• Teminat mektubu komisyonları
• İş süresi
• Fiyat farkı
• Muhtemel iş artışı
• Geçici kabul
• Kesin kabul
• SGK ilişiksizlik süreci

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle büyük bina yapım ihalelerinde yanlış teminat planlaması, iş teknik olarak kârlı olsa bile firmanın nakit ve banka limitlerini zorlayabilir.

KAMA Mühendislik İhale Bilgi Rehberleri

Sınır Değer Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Aşırı Düşük Teklif Nedir ve Nasıl Açıklanır?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Fiyat Farkı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Geçici Kabul Noksanları Nedir? İade Nasıl Alınır?
İlgili rehberimizi inceleyin.

İş Bitirme ve İş Deneyim Belgesi Nedir?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Yaklaşık Maliyet Nedir ve Nasıl Hazırlanır?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Sıradaki Rehberler:

Kesin Teminat Nasıl İade Alınır?

Avans Teminatı Nedir?

Teminat Mektubu Nasıl Alınır?

Hakediş Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Kesin Kabul Nedir ve Nasıl Yapılır?

İş Artışı ve İş Eksilişi Nasıl Hesaplanır?

Kesin Hakediş Nedir ve Nasıl Hazırlanır?

İnşaat Taahhüt Hizmetimiz:
/hizmetler/detay/taahhut-isleri-3639

Gerçek Projelerimiz:
/projeler