Taahhüt Firması Seçerken Yapılan 10 Hata

Taahhüt Firması Seçerken Yapılan 10 Hata

Bir inşaat taahhüt firması seçerken yapılan hata, yalnızca teklif bedelini değil; projenin süresini, kalitesini, maliyetini ve teslim sürecini de doğrudan etkileyebilir.

Özellikle yüksek bütçeli yapım işlerinde yüklenici seçimini yalnızca “en düşük fiyatı kim verdi?” sorusuna indirgemek doğru değildir.

Bir taahhüt firmasının;

• Gerçek proje deneyimi
• Benzer iş geçmişi
• İş deneyim belgeleri
• Teknik kadrosu
• Mühendislik altyapısı
• Mali kapasitesi
• Ekipman imkanları
• Sözleşme yaklaşımı
• İş programı
• Hakediş ve teslim yönetimi

birlikte değerlendirilmelidir.

KAMA Mühendislik Mimarlık İnşaat Taahhüt olarak bu rehberde, işverenlerin ve yatırımcıların taahhüt firması seçerken en sık yaptığı 10 hatayı ve bu hataların nasıl önlenebileceğini ele alıyoruz.

Taahhüt Firması Seçerken En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Kısaca en sık yapılan hatalar şunlardır:

1. Yalnızca en düşük fiyatı seçmek
2. Gerçek proje referanslarını kontrol etmemek
3. Benzer iş deneyimini dikkate almamak
4. İş kapsamını yazılı hale getirmemek
5. Malzeme özelliklerini belirsiz bırakmak
6. Tekliflerin aynı kapsamı içerdiğini varsaymak
7. Teknik kadro ve ekipman kapasitesini incelememek
8. İş programını ve teslim süresini sorgulamamak
9. İlave iş ve hakediş yöntemini belirlememek
10. Sözleşmeyi yalnızca toplam fiyat üzerinden değerlendirmek

Şimdi bu hataların neden önemli olduğuna daha yakından bakalım.

1. Yalnızca En Düşük Fiyatı Veren Taahhüt Firmasını Seçmek

En sık yapılan hata, alınan teklifler içerisinde yalnızca toplam bedeli en düşük olan firmayı seçmektir.

Örneğin aynı proje için üç farklı firma;

25 milyon TL,

28 milyon TL,

31 milyon TL

teklif vermiş olabilir.

Bu tabloya yalnızca fiyat açısından bakıldığında 25 milyon TL teklif veren firma daha avantajlı görünebilir.

Ancak düşük teklif veren firmanın bazı imalatları kapsam dışı bırakmış olması mümkündür.

Örneğin;

• Peyzaj
• Elektrik armatürleri
• Mekanik ekipmanlar
• Nakliye
• İskele
• Şantiye giderleri
• Bazı ince yapı işleri

teklifin dışında olabilir.

Bu nedenle önemli olan yalnızca en düşük fiyatı değil, aynı teknik kapsam için verilen en doğru ve uygulanabilir teklifi bulmaktır.

2. Firmanın Gerçek Proje Referanslarını Kontrol Etmemek

Bir taahhüt firmasının internet sitesinde “kaliteli hizmet”, “profesyonel ekip” veya “yılların deneyimi” ifadelerinin bulunması tek başına yeterli değildir.

Firmanın gerçekten hangi işleri tamamladığına bakılmalıdır.

Referans İncelerken Nelere Bakılmalı?

• Projenin adı
• İşveren veya idare
• İşin kapsamı
• Proje yılı
• Yapı türü
• İşin büyüklüğü
• Firmanın projedeki rolü

incelenmelidir.

Özellikle yaptıracağınız işe benzer projelerin bulunması önemli bir avantajdır.

Bir villa yapmış olmak ile büyük bir kamu binası, fabrika, güçlendirme veya teknik tesis tamamlamış olmak aynı deneyim değildir.

KAMA Mühendislik'in gerçekleştirdiği projeleri incelemek için:

/projeler

3. Benzer İş Deneyimini Dikkate Almamak

Bir firmanın çok sayıda proje tamamlamış olması, her tür yapım işinde aynı yeterliğe sahip olduğu anlamına gelmez.

Örneğin konut yapımında deneyimli bir firmanın endüstriyel tesis, altyapı veya kapsamlı bina güçlendirme işinde aynı deneyime sahip olduğu otomatik olarak varsayılamaz.

Özellikle kamu yapım ihalelerinde benzer iş kavramı yüklenici yeterliğinin önemli unsurlarından biridir.

İhale dokümanında hangi işlerin benzer iş kabul edildiği belirlenebilir ve isteklinin buna uygun iş deneyimi sunması gerekebilir.

Bu nedenle özel sektör yatırımcıları da kamu ihale sistemindeki bu mantıktan faydalanabilir.

Şu soruyu sorun:

“Bu firma benim yaptıracağım işe gerçekten benzer hangi projeleri tamamladı?”

4. İş Kapsamını Yazılı Hale Getirmemek

“Biz konuştuk, firma biliyor.”

yaklaşımı inşaat projelerinde ciddi risk oluşturabilir.

Bir işveren için “anahtar teslim” olan kapsam, yüklenici için tamamen farklı anlam taşıyabilir.

Örneğin işveren;

peyzajın,

mutfak mobilyalarının,

aydınlatma armatürlerinin,

çevre düzenlemesinin

toplam bedele dahil olduğunu düşünebilir.

Yüklenici ise bunların teklif dışında olduğunu varsaymış olabilir.

Bu nedenle yapılacak bütün işler mümkün olduğunca yazılı olarak tanımlanmalıdır.

5. Malzeme Özelliklerini Belirsiz Bırakmak

“Kaliteli malzeme kullanılacaktır.”

ifadesi teknik şartname değildir.

Benzer şekilde;

“birinci sınıf seramik”,

“iyi marka boya”,

“kaliteli armatür”

gibi ifadeler de yeterli açıklık sağlamaz.

Malzemelerde mümkün olduğunca;

• Teknik sınıf
• Performans kriteri
• Ölçü
• Ürün standardı
• Marka veya eşdeğer şartı

belirtilmelidir.

Neden Önemli?

Aynı imalat grubu içerisinde çok farklı fiyat seviyelerinde ürünler bulunabilir.

Belirsiz malzeme tanımı, iki taahhüt teklifinin aslında tamamen farklı kalite seviyelerini içermesine neden olabilir.

6. Bütün Tekliflerin Aynı Kapsamı İçerdiğini Varsaymak

İki firmanın aynı proje için teklif vermesi, otomatik olarak aynı işleri fiyatlandırdığı anlamına gelmez.

Bir yüklenici bazı işleri teklifine dahil etmiş olabilirken diğeri bunları hariç bırakabilir.

Bu nedenle teklif karşılaştırırken bir karşılaştırma tablosu oluşturmak oldukça faydalıdır.

Örneğin

İş KalemiFirma AFirma BFirma C
Kaba İnşaat | Dahil | Dahil | Dahil
Mekanik | Dahil | Hariç | Dahil
Elektrik | Dahil | Dahil | Hariç
Peyzaj | Hariç | Dahil | Hariç
Nakliye | Dahil | Hariç | Dahil

Bu tür karşılaştırmalar, yalnızca toplam rakama bakıldığında görünmeyen farkları ortaya çıkarabilir.

7. Firmanın Teknik Kadrosunu ve Ekipman Kapasitesini İncelememek

Taahhüt işi yalnızca işçi sayısıyla yürütülmez.

Projenin niteliğine göre;

• İnşaat mühendisi
• Mimar
• Makine mühendisi
• Elektrik mühendisi
• Saha teknik personeli
• Formen
• Uzman uygulama ekipleri

gerekebilir.

Firma aynı anda çok sayıda proje yürütüyorsa mevcut teknik kadrosunun yeni projeyi yönetebilecek kapasitede olup olmadığı da önemlidir.

Profesyonel Ekipman da Önemlidir

Yapılacak işe göre;

• Ölçüm cihazları
• Beton kesme ekipmanları
• Delme sistemleri
• Kaldırma ekipmanları
• İskele sistemleri
• Profesyonel el aletleri
• Saha makineleri

gerekebilir.

Teknik kadro ile ekipman kapasitesi birlikte değerlendirilmelidir.

8. İş Programını ve Teslim Süresini Sorgulamamak

“Bu işi 6 ayda bitiririz.”

tek başına yeterli bir plan değildir.

Profesyonel bir inşaat taahhüt sürecinde ana imalatların ne zaman başlayacağı ve tamamlanacağı belirlenmelidir.

İş Programında Neler Bulunabilir?

• Şantiye kurulumu
• Hafriyat
• Temel
• Betonarme
• Duvar
• Mekanik
• Elektrik
• İnce işler
• Cephe
• Çevre düzenlemesi
• Test ve teslim

gibi ana aşamalar program üzerinde gösterilebilir.

İş programı özellikle bir imalattaki gecikmenin diğer işlere etkisini takip etmek açısından önemlidir.

9. İlave İşlerin Nasıl Fiyatlandırılacağını Baştan Belirlememek

İnşaat projelerinde uygulama sırasında değişiklik yapılması oldukça yaygındır.

İşveren;

başka bir malzeme,

ek oda,

yeni bölme,

farklı cephe,

ilave mekanik sistem

talep edebilir.

Bu durumda şu sorular ortaya çıkar:

İlave işin fiyatı nasıl hesaplanacak?

Yeni fiyat kim tarafından onaylanacak?

İş programına kaç gün eklenecek?

Ödeme ne zaman yapılacak?

Bunlar sözleşmede veya ilgili prosedürde başlangıçta belirlenmezse proje ilerledikçe ciddi anlaşmazlıklar oluşabilir.

10. Sözleşmeyi Yalnızca Toplam Fiyat Üzerinden Değerlendirmek

İyi bir inşaat taahhüt sözleşmesi yalnızca;

“Bu bina 30 milyon TL'ye yapılacaktır.”

cümlesinden oluşmaz.

Sözleşmede;

• İşin kapsamı
• Proje ve ekleri
• Teknik şartnameler
• Malzeme özellikleri
• Toplam bedel
• Ödeme planı
• İş süresi
• İş programı
• İlave işler
• Gecikme hükümleri
• Kabul ve teslim
• Garanti
• Tarafların sorumlulukları

gibi önemli konular düzenlenmelidir.

Sözleşmenin açık olması yalnızca işvereni değil yükleniciyi de korur.

Taahhüt Firmasının Mali Kapasitesi Neden Önemlidir?

Bu konu da seçim sırasında sıklıkla gözden kaçırılır.

Bir taahhüt firmasının işi teknik olarak yapabilecek bilgiye sahip olması yeterli olmayabilir.

Proje boyunca;

• Malzeme alımı
• İşçilik ödemeleri
• Alt yükleniciler
• Makine ve ekipman
• Nakliye
• Şantiye giderleri

için ciddi nakit akışı gerekebilir.

Firmanın mali kapasitesinin üstlendiği iş büyüklüğüyle uyumlu olması önemlidir.

Kamu İhalelerindeki Yeterlik Mantığı Özel Sektörde de Kullanılabilir mi?

Evet.

Özel sektör işverenleri kamu ihale sistemindeki bazı yeterlik prensiplerini kendi yüklenici seçimlerinde referans alabilir.

Örneğin;

• Benzer iş deneyimi
• İş deneyim belgesi
• Mali yeterlik
• Teknik personel
• Ekipman kapasitesi

gibi kriterler özel sektör yüklenici seçiminde de faydalı olabilir.

Ancak özel sektör işlerinde şartlar tarafların ihtiyaçlarına göre belirlenebilir.

Sınır Değer ve Aşırı Düşük Teklif Mantığı Bize Ne Anlatır?

Kamu ihalelerinde sınır değer ve aşırı düşük teklif sistemi, olağan dışı düşük tekliflerin ayrıca değerlendirilmesini sağlayan mekanizmalardan biridir.

Özel sektör işvereninin aynı sistemi birebir kullanması gerekmez.

Ancak buradaki temel yaklaşım önemlidir:

Bir teklif piyasanın ve diğer tekliflerin çok altında kalıyorsa bunun neden düşük olduğunu araştırın.

Firma gerçekten;

tedarik avantajına,

daha verimli yönteme,

kendi ekipmanına,

uygun malzeme kaynağına

sahip olabilir.

Ancak teklif yalnızca bazı maliyetlerin hesaba katılmaması nedeniyle düşükse, bu durum proje başladıktan sonra sorun yaratabilir.

İzmir'de Taahhüt Firması Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

İzmir'de taahhüt firması seçerken genel teknik kriterlerin yanında yerel saha deneyimi de değerlendirilebilir.

Örneğin Konak, Karşıyaka, Bayraklı veya Bornova gibi yoğun yapılaşmış bölgelerde şantiye lojistiği önemli hale gelebilir.

Kemalpaşa, Torbalı veya Aliağa'daki sanayi projelerinde ise fabrika ve teknik tesis deneyimi ön plana çıkabilir.

Menderes, Urla, Güzelbahçe ve Seferihisar gibi bölgelerde konut ve villa projelerinin mimari ve malzeme beklentileri farklılaşabilir.

Bu nedenle İzmir inşaat taahhüt firmaları değerlendirilirken firmanın şehirde ve benzer yapı türlerinde gerçekleştirdiği gerçek projelerin incelenmesi faydalıdır.

Taahhüt Firmasına Sormanız Gereken 10 Soru

Firma seçmeden önce şu sorulara açık cevap almaya çalışın:

1. Daha önce bu projeye benzer hangi işleri yaptınız?

Gerçek proje örnekleri isteyin.

2. Teklifiniz hangi işleri kapsıyor?

Dahil işleri yazılı olarak alın.

3. Hangi işler teklif dışında?

Hariç işleri ayrıca görün.

4. Kullanılacak malzemeler nasıl belirlenecek?

Teknik şartnamenin bulunmasını isteyin.

5. Projede hangi teknik ekip görev yapacak?

Proje organizasyonunu öğrenin.

6. Alt yüklenici kullanacak mısınız?

Hangi işlerin alt yükleniciye verileceğini sorun.

7. İş programınız nedir?

Ana teslim tarihleri ve kritik aşamaları inceleyin.

8. İlave işler nasıl fiyatlandırılacak?

Sonradan çıkabilecek tartışmaları azaltın.

9. Hakediş nasıl yapılacak?

Ödeme sistemini başlangıçta netleştirin.

10. Teslim süreci nasıl olacak?

Eksik işler, testler ve teslim belgelerini öğrenin.

Taahhüt Firması Seçerken Yapılan Hatalar Kısaca Nelerdir?

Taahhüt firması seçerken yapılan en önemli hata yalnızca düşük fiyatı dikkate almaktır.

Doğru seçim için firmanın gerçek proje deneyimi, benzer iş geçmişi, teknik kadrosu, mali kapasitesi, teklif kapsamı ve sözleşme yaklaşımı birlikte değerlendirilmelidir.

Aynı zamanda tekliflerin aynı işleri içerip içermediği kontrol edilmeli, malzeme özellikleri ve ilave işlerin nasıl fiyatlandırılacağı başlangıçta belirlenmelidir.

Bu yaklaşım hem işveren hem de yüklenici açısından daha kontrollü bir taahhüt süreci oluşturur.

Taahhüt Firması Seçimi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Taahhüt firması seçerken en önemli kriter nedir?

Tek bir kriter yoktur. Benzer proje deneyimi, teknik yeterlik, mali kapasite, fiyat, sözleşme yaklaşımı ve gerçek referanslar birlikte değerlendirilmelidir.

En düşük teklif veren firma seçilmeli mi?

Her zaman değil. Teklifin kapsamı, malzemeler ve hariç işler incelenmeden yalnızca toplam fiyat üzerinden karar verilmesi risklidir.

Firmanın referansları nasıl kontrol edilir?

Gerçekleştirdiği projelerin adı, yılı, kapsamı, işvereni ve mümkünse uygulama detayları incelenmelidir.

Benzer iş deneyimi neden önemlidir?

Yüklenicinin yapılacak işe benzer bir projeyi daha önce başarıyla gerçekleştirmiş olması, teknik ve organizasyon deneyimi hakkında önemli bilgi sağlar.

Taahhüt teklifinde malzeme markaları yazılmalı mı?

Mümkün olduğunda marka, teknik sınıf veya eşdeğer ürün kriterlerinin açıkça belirtilmesi teklif karşılaştırmasını kolaylaştırır.

İlave işler nasıl yönetilmeli?

İlave işlerin kapsamı, fiyatı ve süre etkisi mümkün olduğunca işe başlanmadan önce yazılı şekilde onaylanmalıdır.

İzmir'de taahhüt firması nasıl seçilir?

Firmanın genel yeterlikleriyle birlikte İzmir'deki gerçek proje referansları, saha deneyimi ve yapılacak yapı türüne benzer işlerindeki deneyimi değerlendirilmelidir.

Doğru Taahhüt Firmasını Seçmenin Özeti

Bir inşaat projesinde yüklenici seçimi, projenin en önemli kararlarından biridir.

Yanlış firma seçimi;

maliyet artışı,

iş programının gecikmesi,

kalite problemleri,

sözleşme uyuşmazlıkları

ve teslim sorunları oluşturabilir.

Bu nedenle yalnızca düşük fiyat yerine doğru fiyat + teknik yeterlik + gerçek deneyim + açık sözleşme birlikte değerlendirilmelidir.

KAMA Mühendislik Mimarlık İnşaat Taahhüt olarak gerçekleştirilen işlerin, teknik deneyimin ve açık iş kapsamının yüklenici seçiminde temel kriterler arasında olması gerektiğine inanıyoruz.

İzmir İnşaat Taahhüt Şirketleri Arasında Firma Nasıl Seçilir?
İlgili rehberimizi inceleyin.

İnşaat Taahhüt Nedir? Taahhüt Süreci Nasıl İşler?
İlgili rehberimizi inceleyin.

Özel Sektör İnşaat Taahhüt Süreci Nasıl İşler?
İlgili rehberimizi inceleyin.

İnşaat Taahhüt Hizmetimiz:
kamamuhendislik.com.tr/hizmetler/detay/taahhut-isleri-3639